"Broń palna II Rzeczypospolitej i jej konstruktorzy" - wystawa w Arsenale

"Odrodzone w 1918 roku państwo polskie stanęło przed ogromnym wyzwaniem stworzenia nowoczesnego i samowystarczalnego systemu uzbrojenia. Wojsko Polskie dysponowało bronią pochodzącą z armii państw zaborczych oraz od sojuszników, różniącą się konstrukcją, kalibrem i rodzajem używanej amunicji. Równocześnie zniszczony wojną kraj nie posiadał rozwiniętego przemysłu zbrojeniowego. Konieczne stało się więc nie tylko uporządkowanie i ujednolicenie uzbrojenia, ale również stworzenie własnego zaplecza produkcyjnego i rodzimej myśli konstrukcyjnej. W ciągu kilkunastu lat powstały zakłady, które rozpoczęły produkcję broni i amunicji, a polscy inżynierowie opracowali konstrukcje, które osiągały poziom porównywalny z najlepszymi rozwiązaniami swojej epoki."  - czytamy w opisie wystawy. 

NIE TYLKO VIS

Wystawa prezentuje zarówno broń, która stała się symbolem polskiej myśli technicznej, jak i konstrukcje mniej znane, prototypy oraz rozwiązania eksperymentalne. Wśród prezentowanych tematów i konstrukcji znalazły się m.in. pistolet VIS wz. 35, karabin przeciwpancerny UR wz. 35, ręczny karabin maszynowy wz. 28, ciężki karabin maszynowy wz. 30, pistolet maszynowy MORS wz. 39, karabin samopowtarzalny wz. 38 M oraz konspiracyjny pistolet maszynowy Błyskawica.

Ekspozycja omawia również proces powstawania polskiego przemysłu zbrojeniowego, produkcję amunicji, próby modernizacji zagranicznych konstrukcji, rozwój broni sportowej i szkoleniowej, a także konspiracyjną produkcję broni podczas II wojny światowej.

ZA KONSTRUKCJAMI STOJĄ LUDZIE

Jednym z najważniejszych elementów wystawy są historie konstruktorów i inżynierów. Piotr Wilniewczyc, Jan Skrzypiński, Józef Maroszek, Tadeusz Felsztyn czy Jan Werner to tylko niektóre z postaci, których działalność pokazuje skalę wiedzy technicznej i ambicji towarzyszących budowaniu polskiego przemysłu zbrojeniowego.

Wystawa pozwala spojrzeć na broń nie tylko jako na przedmiot militarny, lecz również jako efekt pracy projektantów, technologów, konstruktorów i całego zaplecza przemysłowego, bez którego nawet najlepszy projekt nie mógłby trafić do produkcji.

Opowieść nie kończy się wraz z wybuchem II wojny światowej. Wystawa prezentuje również losy polskich konstruktorów, konspiracyjną produkcję broni oraz powojenne dzieje polskiego przemysłu zbrojeniowego i dalszy rozwój rodzimej broni strzeleckiej.

Wystawa powstała dzięki współpracy kilku instytucji. Prezentowane obiekty pochodzą ze zbiorów: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Muzeum Regionalnego w Tomaszowie Lubelskim, Muzeum Regionalnego w Biłgoraju, Muzeum w Bondyrzu i Muzeum Zamojskiego.

Autorem scenariusza wystawy jest Andrzej Maziarz, który podczas wernisażu oprowadzi zwiedzających po ekspozycji i opowie o jej powstaniu.

Za koncepcję graficzną i spójność wizualną wystawy odpowiadają Kinga Kołodziejczyk, Sebastian Oliwiak i Paulina Wujec, a konsultacji merytorycznych udzielił Andrzej Urbański.

Wystawa będzie prezentowana do lutego 2027 roku.