„W listopadzie (1941 r.) przeprowadzono próbną operację, w czasie której z siedmiu wiosek wysiedlono ponad 2 tysiące Polaków, żeby zrobić miejsce dla 105 rodzin volksdeutschów (...)” – czytamy w książce Martina Winstone pt. Generalne Gubernatorstwo. Mroczne serce Europy Hitlera. „Ewakuację przeprowadzili członkowie brygady SS dowodzonej przez Oskara Dirlewangera (...). Odilo Globocnik (chodzi o dowódcę SS i policji na dystrykt lubelski) wykorzystywał już wcześniej ludzi Dirlewangera jako załogę obozu pracy w Bełżcu w 1940 r. oraz obozu Janowskiego w 1941 r. Sięgnięcie po takich ludzi oznaczało, że akcja nie miała być przeprowadzona delikatnie”.

Niebawem rocznica tych tragicznych wydarzeń. Wieś z trzech stron otoczona jest lasami i falistymi wzgórzami. W centrum bije natomiast źródło artezyjskie, z którego wysoko tryska woda. Wielu turystów uważa, iż jest to fontanna. Tymczasem to jedyny taki „fenomen” w tej części regionu. W Huszczce Dużej (gmina Skierbieszów) można także oglądać pochodzącą z 1905 roku piękną rzeźbę świętego Jana Nepomucena oraz pomnik i pamiątkowe tablice nawiązujące do trudnych dziejów tej miejscowości. Pozostały też opowieści.

Wybraliśmy się z Bogusią na długie zwiedzanie roztoczańskiego rezerwatu „Czartowe Pole” oraz m.in. kamieniołomu w Józefowie i samego Józefowa. Byliśmy "wyposażeni" w kilka przeczytanych i przejrzanych wcześniej książek. Wśród nich znalazły się klasyczne „Dzieje Józefowa” Władysława Ćwika, „Między Bugiem a Wisłą” – Zygmunta Mańkowskiego, „Czapki na bakier” – Zbigniewa Jakubika, czy „Ten jest z Ojczyzny mojej” – pod redakcją Władysława Bartoszewskiego.