Ową piękną fotografię otrzymałem jakiś czas temu od jednego z kolekcjonerów na zamojskim Pchlim Targu. Z tyłu ktoś skreślił na niej kilka słów: po niemiecku. Wynika z nich – jeśli dobrze odczytaliśmy odręczne pismo - że zdjęcie wykonano w Baranowiczach (na dzisiejszej Białorusi). Jest ono częścią większego, bardzo ciekawego zbioru. To dwadzieścia zdjęć z lat 1916, 1917 i 1918.

"Wchodzimy do zamojskiej synagogi. To jedno wielkie rumowisko. Okna są powybijane i zakryte deskami, drzwi zabite gwoździami" – wspominał Mosze Szliam, który odwiedził Zamość w maju 1946 r. "Tak wygląda zamojska synagoga o słynnej architekturze, nie możemy nawet wejść do środka...".

Mało jest na Zamojszczyźnie tak magicznych miejscowości. Szczebrzeszyn to niezwykłe miasteczko pod wieloma względami. Spacerując jego ulicami nadal można poczuć się jak w dawnej, wielokulturowej Rzeczpospolitej. Obok siebie stoją tutaj monumentalne, murowane kościoły katolickie, dawna synagoga i cerkiew. Magiczne są także wąskie uliczki Szczebrzeszyna przy których można zobaczyć wiele drewnianych domów.