Poeta, pisarz, filmowiec w Alei Sław

W konferencji zapowiadającej wydarzenie uczestniczyli: Teresa Madej, pomysłodawczyni "Alei Sław" w Zamościu, Łukasz Gajdecki, Dyrektor Wydziału Kultury i Sportu UM Zamość, Halina Zielińska, zastępca dyrektora Książnicy Zamojskiej im. Stanisława Kostki Zamoyskiego.

XVI edycję Alei Sław w Zamościu Patronatem honorowym objęli: Marszałek Województwa Lubelskiego Pan Jarosław Stawiarski; Prezydent Miasta Zamościa Pan Andrzej Wnuk; Starosta Zamojski Pan Stanisław Grześko; Burmistrz Miasta Tomaszowa Lubelskiego Pan Wojciech Żukowski; TVP 3 Lublin.

Partnerem strategicznym wydarzenia jest Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego - „Lubelskie smakuj życie”. Organizatorami – portal Zamość online oraz Miasto Zamość. Partnerem z ramienia instytucji kultury miasta Zamościa jest Książnica Zamojska im. Stanisława Kostki Zamoyskiego.

W 2023 roku przypada jubileusz 45-lecia debiutu literackiego Adama W. Kulika. Bohater XVI edycji Alei Sław ur. w 1950 r., w Tomaszowie Lub. Jest absolwentem filologii polskiej na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W 1975 rozpoczął pracę w Wojewódzkim Domu Kultury w Zamościu w Dziale Społecznego Uczestnictwa w Kulturze. W 1976 roku założył Klub Literacki Młodych w Zamościu. Pisze zarówno poezję, jak i powieści, opowiadania, reportaże, eseje historyczne i felietony. Pierwszy wiersz Adama Kulika, zatytułowany Pan Lemon pisze wiersz opublikowano w 1978 roku na łamach „Zapola” - dodatku do „Kameny”. Znajduje się on również w jego debiutanckim tomie poezji.

Jest autorem dwóch awangardowych, afabularnych powieści: Lot. Wyd. „Czytelnik” 1985 i Gra. Wyd. Lubelskie Nowe 1993, tomów poetyckich: Pejzaże z Panem Lemonem Lublin 1979, Piołunny raj „Iskry”1985, Ziemie pulsujące Lublin 1990 i Noc Kupalna Wyd. Liber Duo 2015; książek reporterskich Droga na południe KAW Lublin 2002, Z biegiem Bugu – Test 2016, oraz albumu - opowiadania Miasta polskie. Najpiękniejsze zespoły zabytkowe - Arkady 2007. Wydał wspomnienia o Bolesławie Leśmianie – Leśmian, Leśmian… słowo/obraz terytoria 2008. Ponadto: Czas hieny - Arcana 2011 (opowiadania); Z wysokości mojego urwiska – Mordellus Press 2019; Polscy twórcy piękno druków – Mordellus Press 2020 oraz „Nostalgia Wschodu Szlakiem unitów” 2023.

Od 1989 roku dziennikarz w tygodnikach „Relacje”, „Nowe Relacje” i „Tygodnik Współczesny”. Na ich łamach publikował cykle reportaży z pogranicza wschodniego Polski, które bada od 1987 roku. W latach 1991-2015 reporter, dokumentalista Lubelskiego Ośrodka TVP, gdzie zrealizował ponad 50 filmów dokumentalnych i ok. 250 edukacyjnych, historycznych, biograficznych, reportażowych oraz felietonów. Do najważniejszych należą: filmy z pogranicza kultur, religii, dokumenty historyczne oraz filmy biograficzne. Dokumentowanie z kamerą dziedzictwo Kresów Południowo-Wschodnich stało się jego specjalnością. Ważniejsze filmy dokumentalne i edukacyjne spośród ok. 300 zrealizowanych dla TVP. Cykle: Miasta Kresowe, Ormianie polscy (TVL), Kaplice i kapliczki Roztocza TVP Polonia, dokumenty historyczne: Goci z Kotliny Hrubieszowskiej - (TV1) , Śladami bohaterów „Ogniem i mieczem” - prawda i fikcja w trylogii Sienkiewicza (TV1), Szpital leśny 665 (TVL), Lublin - miasto Trybunału Koronnego (TV Polonia), Miasto Żydowskie w Lublinie (TV 1), Fotografowie prowincjonalni (TV 1) to fotograficzna dokumentacja zamojskiej wsi lat 1930-50, Bastiony Rzeczypospolitej - twierdze kresowe (TV Polonia).

Filmy biograficzne, obrazy, w których przypominał sylwetki wyjątkowo zasłużone dla kultury polskiej i polskości: o Bolesławie Leśmianie (TV1, TV Polonia), ojcu fotografii polskiej Janie Bułhaku (Malarz kresów - TV Polonia), społeczniku i świadku w procesie norymberskim - Zygmuncie Klukowskim (Świadek Apokalipsy - TV1, Wizyta w Poturzynie (Fryderyk Chopin u Tytusa Wojciechowskiego - TVP 3). Filmy o malarzach: Grottger na Zamojszczyźnie (TV Polonia), Marku Terleckim (TV1), Władysławie Czachórskim (TVL), Leonie Wyczółkowskim (TVL), o pisarzach: Mikołaju Reyu (TVL), Henryku Sienkiewiczu i Józefie I. Kraszewskim (TVP Historia), o Szymonie Szymonowiczu. Dorobek filmów o artystach obejmuje ok. 70 pozycji. Filmy dokumentalne o polskich kompozytorach służą jako pomoc dydaktyczna podczas zajęć prowadzonych na Uniwersytecie Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Reportaże, filmy z podróży: cykl Pogranicze (14 odc. - TVE) - o wschodnich terytoriach współczesnej Polski. W 2007 r. powstał cykl Z biegiem Bugu (emisja 2008), o nadbużańskich terytoriach od źródeł Bugu po Drohiczyn – TVP Polonia, TVP Info) i inne.

Z uporem wraca w swojej twórczości na łono Małej Ojczyzny. „Z biegiem Bugu” - książka to nie tylko relacja, kronika, przewodnik, kompendium wiedzy historycznej z komentarzem Autora, to przede wszystkim podróż w czasie, opisana językiem literackim. Polskie pogranicze, choć ma bogatą i niezwykle burzliwą historię, wciąż pozostaje nieodkryte. A to przecież jeden z najbardziej urokliwych i różnorodnych zakątków Polski! Miejsce, w którym zachowały się relikty dawnych kresów z całą różnorodnością językową, architektoniczną i kulturową. Tu najlepiej widać ślady tego, czym była kiedyś Rzeczpospolita. Opowieści o świecie, którego już nie ma, o historii bolesnej, a jednocześnie fascynującej, o wnioskach, jakie płyną z dziejów Kresowian… Najnowsza książka o charakterze pamiętnikarskim „Nostalgia Wschodu. Śladami unitów” jest reporterskim zapisem sentymentalnej podróży po polskich Kresach, po magicznej ścianie wschodniej. Dziś ten rozległy region rozciąga się na ziemiach Ukrainy, Litwy, Białorusi i Polski. Autor zabiera nas na rowerową wycieczkę po tych terenach. Ujrzymy urokliwe miejscowości Zamojszczyzny, Grodów Czerwieńskich i Roztocza, będziemy podziwiać niezwykłe budynki sakralne, zapomniane dwory oraz przepiękne malowidła, ikony czy rzeźby. Te powieści możemy oceniać jako wybitną prozę XXI-wiecznej diarystyki.

Bohater XVI edycji Alei Sław należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Stowarzyszenia Filmowców Polskich i Związku Artystów i Producentów Audiowizualnych SFP. Nagrody: Bolesława Prusa II stopnia (za powieść Lot) 1986, Polcul Foundation 1992, III Nagroda w Międzynarodowym Konkursie Telewizyjnym Ukraińskiej Pieśni w Łucku 2006, Ambasador Kultury Zamościa 2007, Nagroda Artystyczna Miasta Lublin 2008, wyróżnienie w 49. Konkursie PTWK Najpiękniejsze Książki Roku – książki naukowe, popularnonaukowe, humanistyka (za książkę Leśmian, Leśmian….) 2008, III Nagroda w VI Festiwalu Multimedialnym Polskie Ojczyzny 2011, Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2018.

 foto Mirosław Chmiel