Zamojszczyzna na starych pocztówkach i zdjęciach

Był 46 rok przed naszą erą. Rzemieślnicy dostali zlecenie wybicia całej serii srebrnych, błyszczących monet – denarów. Właściwie takie polecenie wydał im Titus Carisius, wysoki urzędnik monetarny, na polecenie jeszcze ważniejszych od niego ludzi. Potrzeba była paląca. Konieczne były bowiem sowite nagrody dla legionistów Juliusza Cezara, który dzięki nim odbywał w Rzymie kolejne triumfy. Miało to wszystko zatem znaczenie militarne (o legiony zawsze należało dbać, bo gdy tak nie było, spadła niejedna, cesarska głowa), polityczne i każde inne.

„Ciężka jazda nabierała rozpędu, a zbliżywszy się do nieprzyjaciela stopniowo przeszła w cwał i jak huragan ruszyła do boju. Za nią stoczyły się ze wzgórza chorągwie pancerne, lekka jazda, Austriacy i Niemcy. W ciągu 20 minut runęło na Turków 20 tys. jazdy, w tym 2,5 tys. husarzy. Nie widziała dotąd Europa w swych dziejach takiej szarży!” – pisał historyk Leszek Podhorecki. „Na nic nie zdał się ogień dział i muszkietów tureckich. Uderzenie było tak gwałtowne, że janczarzy i artylerzyści osmańscy zdołali oddać tylko jedną salwę. Po chwili jeźdźcy sprzymierzonych gwałtownie wpadli w szyki tureckie. Pędzący na przedzie husarze zderzyli się z sipahami tak straszliwie, że tylko dwudziestu skrzydlatych jeźdźców polskich zachowało nieskruszone kopie”. To przyniosło niezwykłe efekty. „Pod naporem gwałtownej szarży sojuszników szeregi tureckie prysnęły niczym bańka mydlana, a masy żołnierzy muzułmańskich w panice rzuciły się do ucieczki” – napisał w swojej książce Leszek Podhorecki..